History of Lhundrup Samten Chhoeling

Lamoi Goenpa

Today I bring you this brief narrative on one of the most important historical sites "Lhundrup Samten Chhoeling" (Lamoi Goenpa) situated 40 minutes’ drive from Kangpara Gewog. This piece is solely based on the written documents and verbal history that has been passed down from generation to generation. Nothing contained herein is derogatory or prejudiced to anybody/community. If any problems or misunderstandings in ideas persist in relation to the contents, the concerned reader shall simply ignore thereof.

Background and History

A truly blessed hidden place of treasure located at the end of Tsephu ridge contrary to Zordung village has a very profound and rich history. History describes this site as Dungkar Tsephu; a conch shaped landscape which is blessed by the vision of Tokden Shakya Shri/Drubwang Shakya Shri-a great Mahamudra and Dzogchen Master of Tibet.

Tokden Shakya Shri

Tokden Shakya Shri was born and brought up at Drogdey Baerung which is located near Dokham Chabdo Jampaling Lhadrak Ya Dzong in 1853 Female Water Ox year. He was brought up in a Drukpa Kayu monastery under the benevolent guidance of traditional masters Khamtruel Tenpe Nyima and Drubwang Tsoknyi.

However, in the later age he met Jamyang Khyentse Wangpo from which he received Dzogchen teachings (Rigpa Shedra, 2017). His disciple gathered up to 700 and was famous for strict

Lama Moenlam Rabzang

discipline. Lama Moenlam Rabzang; the founding father of Lhundrup Samten Chhoeling was one of them. Lama Moelam Rabzang was born in 1878, Male Soil Tiger year. His birthplace was Bumthang Mangdue (understood in historical context that Mangdue during that period was under Bumthang) Tansibbji Tsangkha.

Lama Moenlam Rabzang travelled all the way up to Tibet to receive teachings from his root Guru Tokden Shakya Shri. At one point of time, his Guru in Tsari-Nye had a dream of having a temple at the end of Tsari Nye, an auspicious vision for the liberation of Dzogchen teachings to the rest of the world.

After attaining certain mahamudra attainment, in 1919 when Lama Moenlam Rabzang was at Bja Khyiphu, his Guru asked him to return to his homeland to fulfill his vision of having a temple straight to the end of Tsari-Nye. For his Guru, Lama

Heart son of Lama M. Rabzang

accepted that he will find the site as envisioned. Therefore, for Lama’s prosperous life and well-being for the construction of the temple, he was gifted with three precious relics/Nangtens to be interleaved into the temple in three forms; Body, Speech and Mind. 

For the body it was Buddha Amitabha (Tsepamae ku), speech it was gold written scripture and a religious bell for mind.

For the accomplishment of his guru’s dream, Lama came back to Bhutan and wriggled to find this envisioned place. He walked all across eastern districts. Scorching sun and rain could not stop him from

Kangpara villages from Ney Chenla

sightseeing places to find a place straight to Tsari Nye. In most desperate and worn-out state lama while returning from Yongla Goenpa in PemaGatshel, finally reached Kangpara, Zordung and meditated at Zhudang Goenpa (an old temple can still be seen at this place) 

However, something inauspicious (not specifically mentioned) has happened in Lama’s meditation. So he decided that this place is not going to be his ultimate destination for his Gurus prophecy.

Wangsingla, Ama Jomoi Phodrang

One fine day, Lama met an old man and was called by name Tsetu. Lama also asked the old man about the name of a mountain located contrary to Zhudang Goenpa and the village just behind the mountain. The old man answered that it’s called Tsephu and Yuelnye (now called as Zhurnye). From this, Lama realized the auspiciousness of Tsesum (Tsepamae, Tsetu and Tsephu) has finalized his destination at ZhurNye.

Lama then left Zhudang Goenpa to Tsephu and halt a night at Karchungri (below Komphung) above Threphoong. His root Guru came in his vision, clapped three times and spoke ‘do not be anguished my dear student, you are about to find your destination’. 

Footprint of Abi Pangki at Lamoi Goenpa

The next day Lama went up to Tsephu and when he reached to a place named Daniwoong (Cats Plain), he met with a cat and that cat is said to have shown a unique playful character. The cat started rolling for a while and escorted Lama down the slope till the place where temple can be found today. Then Lama took this place to be the significant one to fulfill his teachers dream. In 1928, lama started the construction. To be continued......

It’s being said that this temple is as auspicious as the Tsari Nye. To the east, there is Nyechhen Chenla blessed by Guru Rinpoche and Wangsingla, Ama Jomoi Phodrang and towards west Maemae Pangzam another protective deity which ensure peace and prosperity.  We are all grateful for the continuous blessings from all sorts of negative forces. 

Empty days

Lingering Confusion

Where should I start now? What should I actually do? What is your plan B? Can I fulfill my parent’s aspirations?  Have I done enough to get into some employment opportunities? These sorts of queries start breaking the lenses of your beautiful memories. Once you get into the open world of various intellectual ground, the state of dilemma becomes even more. Days, weeks and months pass by hastily, but it is hard to get woken up to face the world of antagonism. Waiting for a miracle to happen has merely become obsolete. It no longer works in this twenty first century. Unless you have the true ability to break through the walls of challenges by means of your inner wisdom and intellectual, there is no world of free giving. World itself has become so complicated. But this complication boils down to your own survival. How are you going to survive? Do you want to be a plentiful person, or you want to live a life of a person who deserves sympathy? All in all, life becomes full of issues that need to be tackled. These issues cannot be tackled by anybody else but you. “Sethpa lha ghi seh ru; mapa rang ghi sehgo”; a Dzongkha dictum that has the true denotation of one who ought to be able to stand on his/her own feet.

Emotions start ruling your physical and psychological well-being, when you are in the state of dilemma in each passing day. It is absolutely hard to find means to overcome these emotions when it is deeply rooted inside. A moment of happiness, sadness, angry, agony and premonition divide the empty days. When the night falls, there is nothing much to revere or to cherish but the sense of fear that you may fail to survive. This cycle of life of a graduate continues days in nights out. Nothing bothers you other than the fear of failure because you have never failed. But preparing to accept the failure is the hardest part in life and needs extensive level of courage and self-trust. Your body becomes a black box.  Nobody sees your tears, sweats and complications but yourself when you put your feet up in worn-out state. 

Friends are meant to be there indeed, but they fail to be. They never turned back whatsoever because they found their way. The karmic force no longer holds the answer. It is truly a weapon that can conceal the scars of those unfortunates who needs contentment while in agonies.  You see people filled with prosperity, celebrations and enjoyments until the sun sets beyond the horizon. But there are people who imagine that if there is a time life ends tomorrow so that you no longer have to hold onto those issues. However, there are lesson that needs to be learnt from every individual that you meet in your life. Remember that you are all alone once you are graduated from the college.

So, if you think more, there are even more to think. If you want to do things right away, there are no platforms. As a graduate, life becomes bumpy. You never know what you are going to do. As you go on thinking empty days increases. These empty days are going to continue until there is a time god hears your final plea.  Friends may get changed as season does but these words of sorrow of a fresh careworn graduate will remain for eternity.

Opinion paper on Secretariat for New Development Paradigm Report to United Nation, Happiness towards a new development paradigm

Presentation on GNH; Audiences covered by satellite from 

Osaka, Nagoya, Hukuoka and Okinawa of SEISA; Japan  

The planet that we live in, the earth is under extreme pressure from various economic developments. In this regard, we need to connect our pulse to the pulse of our planet, the earth. Considering the escalating world societal issues such as ecology, environment, catastrophic climate change, extreme poverty and exploitation of various resources has driven Bhutan to adopt a new development paradigm as an alternative approach to development that is Gross National Happiness which envisions holistic view towards development considering every aspect of the society. It also envisions the fact that Gross Domestic Product based development model failed to sustain the limited resources of the planet, the earth.

Numerous problems have ensued because of the GDP based model for development. There are ecological crises where the rise of technologies has depleted the resources producing waste, polluting air, water and soil. Moreover, the urbanization has led to the loss of biodiversity and peaceful co-existence of balanced ecosystems. On the social and economic front, there is economic disparity created between the haves and haves' nots in which the rich become richer, and the poor remains poorer. There are still 1.2 billion people living under the poverty line with an income of just less than US$1.25 (Royal Government of Bhutan, 2013) which is approximately Nu. 80. These are issues that the world must look into and find solutions for them.

The New Development Paradigm, which is holistic in nature, is intended to be one of its solutions. Furthermore, seeing the authenticity of the above-mentioned pressing issues, Bhutan’s report to United Nation General Assembly is intended to ensure that happiness is adopted as one of the components in the post 2015 plans and policies and also happiness and wellbeing be included in the sustainable development goals. The report is also aimed at creating awareness so that the related UN research centers take up the task of elaborating the details and mechanisms to proposed new development paradigm for global application (Royal Government of Bhutan, 2013).

The new development paradigm is guided by five important principles of which the first emphasized on valuing one’s life and development with values is emphasized in which benefit of one section of the society does not harm the other ones. The new development paradigm also focuses on reconsidering the purpose of development. Development in itself does not just include industrialization, increased production and income, consumption and accumulation of wealth but the need to change for a greater cause and have a quest for happiness and well-being. In a complicated world in this twenty-first century, people need to lend their helping hand to those marginalized groups and moreover take up careers that truly serves the general public (Royal Government of Bhutan, 2013).

But the new development paradigm confronts various challenges. Most probably, the challenges are about the concept of happiness, GNH. Different people have different ideas about happiness. So, it is very much challenging to set a specific agenda towards development with a concise definition of happiness that caters on the needs of the whole population.

The next obvious challenge is regarding the implementation of new development paradigm.  In absence of principles or the historical document about the practicality of GNH implementation, there is no formal point of reference or benchmark to base any strategy with no implementation strategy. All government agencies take it upon themselves to implement GNH in the way they think is the best. Such cases have led to complications.

A simple example is that some schools are based on GNH teaching technique. One part of initiative to implement GNH was to teach students the essence of meditation.  Today, students were asked during the assembly to close their eyes for one to two minutes and meditate every day. Then teachers were also advised to begin all classes of the day with a minute or two of meditation. And as expected all student have to do so.

But the point here is that I am not really convinced that this initiative has been successful in teaching the essence of meditation. It has defiantly taught students about the general physical attributes of how someone should meditate but not the essence of the main act itself. Actually, this example of meditation in schools typifies how GNH is being implemented as a whole in Bhutan.

The only channel of formal implementation of GNH happens at a legislative level where policies have to undergo GNH screening tools which include the GNH pillars, domains and the indicators and only those policies and projects that pass through are then given the go-ahead signal. But the fact is that this practice is rather limited in scope of just a given birth of good policies, but implementation is a question mark?

So GNH as a new development paradigm has a long way to realize its holistic goals. For example, Bhutan pledged at the Copenhagen (Denmark) climate summit to remain a net carbon sink but the global greenhouse gas emissions from the larger nations still melts its glacial lakes and cause flooding in its vulnerable valleys (Royal Government of Bhutan, 2013). Therefore, we realize that GNH based development cannot be achieved by Bhutan alone and humbly ask the global community to share our vision and join Bhutan to forge a new development path.

 References

NDP Steering Committee and Secretariat, 2013. Happiness; Towards a New Development Paradigm. Report of the Kingdom of Bhutan.

༼མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་པ༌དཔལ༌འཇིགས༌མེད༌སེངྒ༌དབང༌ཕྱུག༌མཆོག་གིས་མཛད་རྣམ་གྱི་་སྐོར༽

༉ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་སངྱས་གཉིས་པ་ཨྱོན་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་གིས་ཞབས་ཀྱི་བཅགས་གནང་སྟེ་སྦད་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ལུ་བྱིན་གྱི་རླབས་གནངམ་མ་ཚད་གསང་སྔགས་གཟབ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་གནང་ནུག། འདི་གིས་ཤུལ་ལས་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་ནང་འབད་བ་ཅིན་ང་བཅས་རའི་དྲིན་ཅན་གྱི་རྩ་བའི་བླ་མ་ཆོས་རྒྱལ་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམས་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་བྱོན་ཞིན་ན་ཕྱི་ནང་གི་དགྲའི་ཕྱོགས་ལས་རྣམས་པར་རྒྱལ་བའི་རྟགས་མཚན་ལུ་ས་གནས་ཁག་ལས་ཕར་རྫོང་གཞི་ཁག་མ་འདྲཝ་ལེ་ཤ་བཞེངས་གནང་ཡོད་མི་ཚུ་དུས་ད་རེས་ཡང་ཡ་མཚན་ཆེ་ཏོག་ཏོག་འབད་མཇལ་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན།དེ་མ་ཚད་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ག་ནི་ལས་ཁག་ཆེ་བའི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་གཞུང་གཞི་བཙུགས་མཛད་གནང་ཡོདཔ་ད་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཕྱག་ལཱ་ཡང་ལེ་ཤ་ར་མཛད་གནང་ནུག།

དེ་ལས་སྤྱི་ལོ་༡༩༠༧་ལུ་བརྒྱུད་འཛིན་གྱི་རྒྱལཔོ་དང་པ་གོང་ས་ཨྱོན་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གསེར་ཁྲི་གུ་འཕེབས་ཞིནམ་ལས་ཚུར་རྒྱལ་ཁབ་འདི་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་རིང་ལུགས་དབུ་བརྙེས་མི་དང་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་རང་དབང་ལུ་བརྩོན་པ་གིས་མ་ཚད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གྱི་ཕྱག་ལཱ་མཛད་ནིའི་འགོ་བཙུགས་གནང་ནུག།འདི་ལས་ཚུར་བརྒྱུད་འཛིན་གྱི་རྒྱལཔོ་རིམ་པ་འབད་བྱོན་ཡོད་པའི་ནང་གསེས་

ལས་གཏེར་སྟོན་པདྨ་གླིང་པའིིབརྒྱུད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་སྤྲུལ་ལུང་བསྟན་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་ལྷ་སྤྲུལ་འབྲུག་མི་ཡོངས་ཀྱི་སྐྱབས་དགོན་ལྷ་སྲས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ང་བཅས་ར་དྲིན་ཅན་གྱི་ཕམ་གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་མ་འོངས་མངོན་གཟིགས་ཅན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་དཔལ་མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་པ་འཇིགས་མེད་སེངྒ་དབང་ཕྱུག་མཆོག་ཐ་ན་སྐུ་སྲོག་ལུ་ཡང་ཕངས་པ་མེད་པ་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་སེར་གྱི་མཐའ་དོན་ལུ༌ ཐུགས་མཁྱེན་རྒྱ་ཆེ་བའི་གོ་ལས་གཟིགས་ཏེ་ལོ་ངོ་34འི་རིང་ལུ་ཕྱག་ལཱ་མཛད་གནང་ཡི་ཟེར་ཞུ་ནི་ཨིན།དུས་ཅི་འབདཝ་ད་མི་དབང་མཆོག་དགུང་ལོ་༦༠་བཞེས་མི་དང་འབྲེལ་མི་དབང་མཆོག་གི་སྐུ་ཚེ་དབང་ཐང་དར་ཞིང་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ནི་དང་བསྐལ་བརྒྱའི་བར་དུ་འབངས་དང་འབྲེལ་མི༌འདི༌ལུ༌ དམན་པ་ང་རའི་ཁ་ཐུག་ལས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་བཀྲིས་ཁ་དར་མི་དབང་མཆོག་གིས་ཐུགས་མཁྱེན་རྒྱ་ཆེ་བའི་འགོ་ལས་མཛད་མི་མཛད་རྣམ་རྗེས་འདྲེན་གྱི་ཐོག་ལས་འབད་ཕུལ་ནི་ཨིན།

ཆོས་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མིའི་གཟུགས་སུ་བྱོན་པའི་མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་པ་མཆོག་གིས་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་མཛད་པ་མང་རབས་ཅིག་ཡོད་པའི་ནང་ལས་དང་པར་དུ་དུས་ནམ་ཡང་རྫོགས་ནི་མེད་པའི་ནོར་བུ་བཟུམ་ཕྱིའི་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གྱི་འགྱུར་བ་དང་ནང་གི་བསམ་པ་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་དབྱེ་བ་མེདཔ་འབད་གོང་འཕེལ་གཏང་ཐབས་ལུ་རྒྱལ་ཡོངས་དགའ་སྐྱིད་དཔལ་འཛོམས་དང་འབྲེལ་བའི་སྲིད་བྱུས་བརྩམས་གནང་ནུག།མི་སྡེའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐད་དུ་འབད་བ་ཅིན་ཧེ་མ་སྤྱི་ལོ་༡༩༧༢་ལུ་གསོ་བའི་གཞི་རྟེན་སྨན་ཁང་༤༠་ཡོད་མི་འདི་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༦་ལུ་༧༡༥་ལུ་ཡར་སེང་མཛད་གནང་ནུག།འདི་ལས་བརྟེན་ཉེན་སྲུང་དང་ལྡན་པའི་འཐུང་ཆུ་གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་ཨམ་སྲུ་ལུ་ཨ་ལུའི་སྐྱེས་ནད་ཨ་ལུའི་ནད་རིགས་ཚུ་རྩ་མེད་གཏང་ནིའི་དམིགས་ཡུལ་ཚུ་བསྒྲུབས་གནང་ནུག།

སྤྱི་ལོ་༢༠༠༤་ཟླཝ་༡་པའི་ཚེས་༢༩་ལུ་རྒྱལ་ཡོངས་ཨམ་སྲུ་དང་ཨ་ལོའི་ལྷན་ཚོགས་གཞི་བཙུགས་མཛད་གནང་ནུག།འདི་ལས་བརྟེན་ཨམ་སྲུ་དང་ཨ་ལོ་ལུ་དབང་ཚད་ལོག་སྤྱོད་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཚུ་སྲུང་སྐྱོབ་འབད་དེ་ ཁོང་རའི་དབང་ཆ་ཡར་རྒྱས་གཏང་ནི་ལུ་ཕན་ཐོག་སྦོམ་བྱུང་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན།འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ག་ནི་ལས་ཁག་ཆེཝ་འདི་ཤེས་རིག་ཡོན་ཏན་འདི་ཨིན།དེ་འབདཝ་ལས་མི་དབང་མཆོག་གིས་མ་འོངས་ན་གཞོན་ཚུ་ལྕོགས་གྲུབ་ཅན་བཟོ་ཐབ་ལུ་སྤྱི་ལོ་༡༩༧༢་ལུ་ཤེས་རིག་གི་སློབ་གྲྭ་བསྡོམས་༩༨་དང་སློབ་ཕྲུག་༡༡༦༡༠་ཡོད་མི་ལས་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༦་ལུ་སློབ་གྲྭ་བསྡོམས་༡༧༡༥༠༠་ཚུན་ལུ་ཡར་སེང་མཛད་གནང་ནུག།དེ་ཡང་གཞི་རིམ་ཤེས་ཡོན་ལས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་མཐོ་རིམ་ཤེས་ཚད་ཚུན་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རིན་མེདཔ་འབད་གནང་ཡོདཔ་ཨིན།དེ་མ་ཚད་འབྲི་ལྷག་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཡོན་ཏན་མ་ཐོབ་མི་རྒན་རྒས་དང་གཞོནམ་ཚུ་གིས་དོན་ལས་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༢་ལུ་གཞི་རྟེན་ཤིས་ཡོན་གྱི་ལས་རིམ་ཡངའགོ་བཙུགས་གནང་ནུག།

རྒྱལ་ཁབ་ནང་མི་སེར་བརྒྱ་ཆ་༧༠་ལྷག་ཙམ ་ས་གཞི་ས་ནམ་ལུ་བརྟེན་དགོཔ་ལས་མི་དབང་མཆོག་གིས་རྒྱལ་ཁབ་མཐའ་དབུས་མེད་པ་ཞབས་ཀྱི་བསྐོར་མི་སེར་ས་ཆ་མེད་མི་ཚུ་ལུ་སའི་སྐྱིད་སྡུག་གནང་།སྡོད་སའི་ཁྱིམ་མེད་མི་ལུ་ཁྱིམ་གྱི་སྐྱིད་སྡུག་ བཟའ་འཐུང་དཀའ་ངལ་ཡོད་མི་ལུ་ཆུམ་ དེ་ལས་བགོ་ལ་གྱོན་ནི་མེད་མི་ལུ་བགོ་དང་དཀྱི་ར་ཚུ་གནང་སྟེ་མི་སེར་གྱི་སྐྱིད་སྡུག་རྣམས་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་ཏེ་བདེ་བ་བསྐྱེད་མི་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ངོ་མ་ཨིན་པས།

དེ་གིས་ཡང་མི་ཚད་པར་ མི་དབང་མཆོག་གིས་ཆུ་ལས་བརྟེན་པའི་འོང་འབབ་བཟོ་ནི་དོན་ལས་རྒྱལ་ཁབ་ནང་གློག་མེའི་འཕྲུལ་ཁང་གློག་ཤུག་མེ་ག་ཝཏ་༡༧༧༦་དེ་ཅིག་ཐོན་ཚུགས་བཟོ་གནང་ཡོདཔ་མ་ཚད་ཚོང་དང་བཟོ་གྲྭའི་ཚོགས་སྡེ་གཞི་བཙུགས་གནང་སྟེ་མ་འོངས་བཟོ་གྲྭ་ཡར་འཕེལ་གཏང་ནིའི་སྲིད་བྱུས་ལམ་ལུགས་ཚུ་ཡང་བརྩམས་གནང་ཡོདཔ་ཨིན།

མི་དབང་མཆོག་གིས་རང་བཞིན་མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཡང་སྒྲིང་སྒྲིང་བཟོ་གནང་ནུག།འདི་ཡང་དུས་ནམ་རང་འབད་རུང་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ནགས་ཚལ་གྱི་བརྒྱ་ཆ་༦༠་བཞག་དགོཔ་འབད་འབྲུག་གི་རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་ནང་ལུ་འཁོད་གནང་ནུག།འདི་མ་ཚད་འབྲུག་མི་ཡོངས་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་བརྟེན་རྐྱེན་འབྱུང་མི་ཚུ་ལུ་མ་དངུལ་ཐོག་ལུ་རྒྱབ་སྐྱོར་མཛད་ནིའི་དོན་ལུ་རྐྱེན་ངན་འཛིན་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་གཞི་བཙུགས་མཛད་གནང་ནུག།

ཆོས་དང་ལམ་སྲོལ་གྱི་ཐད་དུ་འབད་རུང་མི་དབང་མཆོག་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ངོ་རྟགས་ཚུ་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོཔ་འབད་ཆ་འཇོག་འབད་ཡོདཔ་མ་ཚད་༡༩༨༤་ལུ་གྲྭ་ཚང་ལྷན་ཚོགས་གཞི་བཙུགས་མཛད་གནང་མི་ལས་བརྟེན་དུས་ད་རེས་ཡང་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ལམ་སྲོལ་གྱི་ཕྱུག་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་འབད་ཆ་བཞག་ཚུགས་མི་འདི་གཙོ་བོར་མི་དབང་མཆོག་གི་སྐུ་དང་དྲི་མ་ལས་བརྟེན་ཨིན།དེ་མ་ཚད་རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལྷན་ཚོགས་གཞི་བཙུགས་མཛད་དེ་ལམ་སྲོལ་ལས་བརྟེན་པའི་འོང་འབབ་བཟོ་ཐབས་ལུ་དམིགས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ནང་བལྟ་བཤལ་གྱི་ལས་རིམ་ཡང་མི་དབང་མཆོག་གིས་གཞི་བཙུགས་མཛད་གནང་ནུག།

མི་དབང་མཆོག་གིས་ལྷན་སྡེ་གསུམ་གྱི་གཞུང་སྐྱོང་ལེགས་ལྡན་ལུ་ཡང་བརྩོན་ཤུགས་སྦོམ་འབད་རང་བསྐྱེད་གནང་ནུག།དེ་ཡང་དབང་ཚད་ཕྱིར་སྤེལ་མཛད་མི་དང་འབྲེལ་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༡ལུ་རྫོང་ཁག་ཡར་རྒྱས་ཚོགས་འདུ་དང་༡༩༩༡་ལུ་རྒེད་འོག་ཡར་རྒྱས་ཚོགས་འདུ་གཞི་བཙུགས་མཛད་གནང་ཡོདཔ་ད་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གྱི་ལས་རིམ་བརྩམ་ནིའི་དབང་ཚད་ཚུ་ག་ར་མི་སེར་ལུ་གནང་ནུག།དེ་ལས་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༨་ལས་གསང་བའི་ཚོགས་རྒྱན་བཙུགས་ཐོག་ལས་ལྷན་རྒྱས་གཞུང་ཚོགས་ཀྱི་བློན་པོ་ཚུ་བཙག་འཐུ་འབད་ནི་འགོ་བཙུགས་གནང་ནུག།འདི་ལས་ཚུར་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༢་ལུ་རྒྱལ་ཡོངས་གཞི་གཡོག་ལྷན་ཚོགས་དང་རྒྱལ་གཞུང་རྩིས་ཞིབ་དབང་འཛིན་དེ་ལས་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༦་ལུ་རྩོད་དཔོན་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་ཡིག་ཚང་ཡང་གཞི་བཙུགས་མཛད་གནང་ནུག།དེ་ཚུ་གཞི་བཙུགས་མཛད་པ་ལས་བརྟེན་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཞི་གཡོགཔོ་མཁས་དྲག་གདམ་ཐུག་འབད་ནི་དངུལ་རྩིས་རང་དོན་སྤྱོད་ནི་ལས་བཀག་ཆ་འབད་ཚུགསཔ་བཟོ་གནང་ནུག།

མི་དབང་མཆོག་གིས་རྒྱ་འབྲུག་གི་མཐུན་འབྲེལ༌འདི་ཡང་སྔར་བ་ལྷགཔ་འབད་སྒྲིང་སྒྲིང་བཟོ་གནང་ཡོདཔ་མ་ཚད་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་སྡེ་

མང་རབས་ཅིག་ནང་འཐུས་མི་འབད་འཛུལ་བཞུགས་འབད་གནང་ནུག།དེ་གིས་མ་མདོ་བར་ཕྱི་འབྲེལ་དོན་གཅོད་ཡིག་ཚང་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་མང་རབས་ཅིག་ནང་གཞི་བཙུགས་མཛད་དེ་ང་བཅས་རའི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་མིང་གཏམ་ཅན་ཅིག་འབད་བཟོ་གནང་ནུག།

སྤྱི་ལོ་༢༠༠༨འབདཝ་ད་མི་དབང་མཆོག་གིས་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་བཞེས་བལྟར་དུ་རྒྱལ་ཁབ་འདི་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་རིང་ལུགས་ལས་དམངས་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་གཞུང་སྦེ་གཞི་བཙུགས་མཛད་གནང་ནུག།དེ་ཡང་

གཞན་ཕན་ཐུགས་མངའ་བྱང་སེམས་ཐབས་མཆོག་གིས།།རང་དབང་རྒྱལ་སྲིད་དཔལ་ཡང་བློས་བཏང་ནས།།

དམངས་གཙོའི་རང་དབང་ཕྱིར་སྤེལ་མཛད་པ་ཡི།།བརྒྱུད་འཛིན་རྒྱལ་རབས་བཞི་པའི་བཀྲིན་མཐོ།།

ཟེར་རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོའི་མཆོད་པར་བརྗོད་པ་ལས་འཐོན་དོ་བཟུམ་དཔལ་འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་པ་མཆོག་བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་རྣམས་སྤྲུལ་ངོ་མ་ཨིནམ་མ་ཚད་མ་འོངས་བུ་བརྒྱུད་ཚུ་གིས་མཐའ་དོན་ལུ་ཐུགས་མཁྱེན་རབ་བརྒྱ་ཆེ་ས་ལས་གཟིགས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་འདི་དམངས་གཙོའི་གཞུང་སྦེ་མི་སེར་ཡོངས་ལུ་ཕྱིར་སྤེལ་མཛད་གནང་ནུག།

རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོའི་འབྱུང་རབ་མདོར་བསྡུས་ཅིག་ཞུ་བ་ཅིན་ལྷན་རྒྱས་གཞུང་ཚོགས་ཁྲིམས་སྤྱི་བློན་པོ་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱས་དང་

བློ་གྲོས་ཚོགས་སྡེའི་ཁྲི་འཛིན་རྣམས་ལུ་འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་པའི་བཀའ་ལུང་དང་འཁྲིལ་ཁྲིམས་བརྩམ་ནིའི་ཕྱག་ལཱ་འགོ་བཙུགས་གནང་ནུག།དེ་ལས་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༡དབྱིན་ཟླ་༡༡པའི་དབྱིན་ཚེས་༣༠ལུ་མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་པ་མཆོག་གིས་རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོའི་འགོ་འབྱེད་མཛད་གནང་ནུག།དབྱིན་ལོ་༢༠༠༥ལུ་འབྲུག་གཞུང་གིས་ཧོངས་ལས་ཞི་གཡོགཔ་དང་ས་གནས་གཞུང་ནང་ལས་ཕར་ཕྱག་ལཱ་མཛད་མི་ཚུ་ལུ་བཀྲམ་སྤེལ་མཛད་གནང་ཡི།དེ་བཟུམ་མའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཁྲིམས་བརྩམ་དགོ་མི་འདི་ཡང་མཆོད་པར་བརྗོད་པ་ལས་

དྲི་མེད་ལུགས་བཟང་གཏོད་མཛད་ཁྲིམས་བཟོ་དང་།།རྒྱལ་ཁམས་ཚུལ་བཞིན་སྐྱོང་བའི་འཛིན་སྐྱོང་སྡེ།།

གཡོ་བ་མེད་བདེན་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དྲང་ཁྲིམས་ཏེ།།དབང་ཆ་མ་འདྲེས་སྡེ་རྣམ་གསུམ་བརྗོད།།

ཟེར་གསུངས་དོ་བཟུམ་ང་བཅས་རའི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ཇི་སྲིད་ནམ་ནས་ཀྱི་བར་དུ་རང་དབང་བཙན་ཐབས་དང་འདོད་དབང་ལོངས་སྤྱོད་དྲང་ཁྲིམས་འདྲ་ཉམས་དང་དྲང་བདེན་གྱི་ཐོག་ལས་མི་སེར་གཅིག་མཐུན་དང་དགའ་སྐྱིད་ཀྱི་ངང་ལུ་སྐྱོང་ཐབས་ལུ་རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་རྩ་ཚན་༣༥བརྩམས་གནང་ནུག།

དེ་མ་ཚད་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༡ལུ་འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་པ་གིས་རྩ་ཁྲིམས་ཟིན་བྲིས་བཀོད་མི་ཚོགས་ཆུང་གི་འཐུས་མི་ཚུ་ལུ་གསུངས་མི་ནང་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ག་ཅི་ལས་གལ་ཆེཝ་འདི་མི་སེར་གྱི་དགའ་སྐྱིད་དང་རང་དབང་འདི་ཨིན།དེ་གི་མ་ཚད་སྔར་ལས་ཡོད་པའི་དགའ་སྐྱིད་དང་རང་དབང་དྲགཔ་བཟོ་ནི་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་འགྱོ་ཚུགསཔ་བཟོ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བཙན་ཐབས་ཚུ་བརྟེན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་བཟོ་ནི་དབང་ཚད་དང་འགན་ཁུར་ཚུ་ཕྱིར་སྤེལ་མཛད་ནིའི་དོན་ལུ་ཨིན་ཟེར་གསུངས་གནང་ཡི།དེ་འབདཝ་ལས་ང་བཅས་འབྲུག་མི་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་ག་ར་འབད་རུང་མི་དབང་མཆོག་གིས་ཐུགས་དོན་བསྒྲུབ་ཐབས་ལུ་འགན་ཁག་ཧྲིལ་འབུམ་འབག་སྟེ་ཕྱག་ལཱ་མཛད་དགོཔ་གལ་ཅན་ཅིག་ཨིན་མས།

མཇུག་རང་ང་བཅས་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཀྲིན་མཚུགས་མེད་དམ་པ་དཔལ་མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་པ་མཆོག་གིས་མཛད་རྣམས་ཚུ་དུས་ཨ་རྟག་རང་སེམས་ཁར་འདྲེན་སྟེ་རྗེས་སུ་ཡིད་རངས་བསྐྱེད་ཐོག་ལས་བཀྲིན་བསམ་དགོཔ་མ་ཚད་མི་དབང་མཆོག་གིས་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་

པ་རྒྱལ་ཡོངས་དགའ་སྐྱིད་དཔལ་འཛོམས་དམིགས་ཡུལ་བསྒྲུབས་ཐབས་ལུ་བརྩོན་དགོཔ་དང་མི་དབང་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ཆུ་ལས་རིང་མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་དར་ཞིང་རྒྱས་ཏེ་བཞུགས་བཅུག་ཟེར་བའི་སྨོན་འདེབས་ཕུལ་དགོཔ་ཤིནྟུས་གལ་ཅན་ཅིག་ཨིན་ནོ།།

བཀྲིས་བདེ་ལེགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཤོག།

རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་དེབ།

༡༽འབྲུག་གི་རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ། རྩོམ་མཁནཿ འབྲུག་གཞུང་། (༢༠༠༨)

༢༽འབྲུག་གི་ནོར་བུ། རྩོམ་མཁནཿ བླམ་སྐལ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་དང་ རྣམ་རྒྱལ་ཕུན་ཚོགས། (༢༠༠༩)

༣༽གཞུང་འབྲེལ་དུས་ཆེན་ངལ་གསོའི་རྣམ་བཤད། རྩོམ་མཁནཿ རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལྷན་ཚོགས། (༢༠༡༡)

འབྲི་མིཿ ཡོན་ཏན་ ཕུན་ཚོགས།

གཙུག་ལག་སྲིད་དོན་དང་སྤྱི་སྙོམས་རིག་པ།

འཛུལ་བཞུགས་ཨངཿ ༡༠༡༥༡༦

ལོ་ངོ་༣པ།

Visit to Japan (My Personal Reflection On Miyazawa

My Personal Reflection

With Yasuo Z. Miyazawa (founder of SEISA)  and  Vice President 

I cannot really describe the dynamic personality that your Excellency Miyazawa has from your very early childhood days. Reading through the lines, most of the concepts really fit into incidences that I have encountered in my life. I was brought up in a very humble parental background and at times I feel so low that I want to quit from pursuing life. However, your philosophy has the strength to pull up everyone and induce hopes and aspirations for better life.

We often say winners are not people who never fails but people who never quit. This is the core philosophy that I could draw from your excellent essays.  Keeping hope for a tiny work that we do in our daily life would ultimately led to an incredible success. I may be generalizing a bit but it is the fact that people fail to change negative aspect of life such as failure to positive. Your Excellency has a different approach towards change. The way you have accumulated success little by little over years is just amazing and incredible.

I was also reflecting upon how I should really walk the talk as you have mentioned. But starting from a very small is what your Excellency has inspired us to do. A small apartment room cram-school with two students has now become a renowned learning organization. For me, the origination of SEISA University has become a tool of inspiration and determination in my life. We cannot first think about attending perfection rather a means towards building greater self strength.  Bhutanese also have this bad tendency of considering someone lucky or unlucky. They lose the sense of optimism towards success.  “As you know, “luck” is heavily related to “effort”, “sense”, “timing” and “enthusiasm”. This line made me to think whether I should really rely upon luck or do things with hard work, diligence and perseverance.

The essays also touch upon many Buddhist values. The core promises of Seisa University such as do not discriminate, accept everyone and make friends are very much in line with Buddhist values and ethic. I can analyze your approach by bringing in the concept of “karma” which is the cause and effect. The concept of karma in Buddhism at times really isolates people from mainstream development. For instance, if a person is found mentally and physically challenged, simply we say it is because of his or her past deed and neglect them. Moreover, attitudinal barriers such as, considering persons with disability a burden and incompetent, environmental barriers such as unfavorable work place, public spaces and infrastructure act as an obstacle for persons with disabilities to engage with. But you have a very positive approach towards this category of people. You have provided platform for this category of people to explore and recognize their own potential towards making harmonious society.  I quote the great Buddhist master Milarepa, “If you lose all differentiation between yourselves and others. Fit to serve others you will be. And when in serving others you will be. Then shall you meet with me; and finding me, you shall attain Buddha hood” I unquote. I as a Buddhist should say that your Excellency has already cleared a clean pathway towards enlightenment.

Seisa practices a very unique teaching-learning process. One of the aspects of Seisa that I

really liked is students are kept free to pursue subject of their interest and that’s when children are able to achieve their dream goals. I am not blaming the education system of Bhutan but it is the fact that students are compelled to take up subjects which are irrelevant to their future job. Once a student is graduated, their skills and the actual requirement of the employment gets mismatched. So that’s the time when youth issues such as unemployment, drug, suicide and robbery ensue. I quote “don’t be a dictator, respect the children” is a strong message that needs to be shared in Bhutanese education system it benefits the future generations.

Last but not the least, by reading your essays you are truly a role model with all characteristics of a wise man. Your philosophical expression of historical personal event has induced hopes and aspirations in me and I am sure many more will be inspired too.  We can feel the bitterness that you have encountered while trying to achieve goals that has currently brought huge impact in all section of Japanese societies. Moreover, you have opened a new world to many young generations which I feel is so special. I felt so fortunate and privileged to visit Japan and it is all because of Seisa that I was able to explore world beyond my country; Bhutan. Seisa has given us so much of exposure and learnt so much of Japanese culture and tradition. People are extremely nice and welcoming up to the extent of our own parents and guardians. We have enjoyed every moment while in Seisa. So, I would like to thank you for providing such an enlightening opportunity for RTC group to visit Seisa and I hope Seisa would continue to support RTC-Seisa exchange program for all times to come.  And I pray may Seisa become even more epitome of what personifies a peaceful learning organization. Are-gato Gozai masu

Name: Yonten Phuntsho

Course: Bachelors of Arts in Sociology and Political science

Finally, my voices are going to be heard.

Ladies and gentle man,

Here comes the divine voices from the unheard creature living in the deep forested area of Royal Thimphu College; Ngabiphu; Thimphu Bhutan.

The freedom of speech and expression as guaranteed by the Constitution of Bhutan, I avail this provision to exercise my right for the betterment of the society through my critiques if there is necessity. More over, this blog will never bring you provoking and controversial issues that is going to harm the peaceful coexistence of the societies. I am just sharing some of the essays and my real life incidences.

Royal Thimphu College